W Polsce funkcjonuje wiele rodzajów jednostek samorządu terytorialnego (jst), które pełnią istotną rolę w organizacji życia publicznego. Każdy z tych rodzajów ma swoje specyficzne kompetencje oraz zadania, co wpływa na sposób zarządzania lokalnymi sprawami. Poniżej przedstawiamy różne rodzaje jst, które istnieją w polskim systemie prawnym.
Gmina
Gmina jest najniższą jednostką samorządu terytorialnego w Polsce. Odpowiada za lokalne sprawy, takie jak infrastruktura, edukacja, czy ochrona środowiska. Gminy mogą być miejskie, wiejskie lub miejsko-wiejskie.
Powiat
Powiat jest jednostką samorządową, która łączy kilka gmin. Odpowiada za sprawy, które są zbyt duże, by mogły być zarządzane na poziomie gminy, takie jak zarządzanie drogami czy systemem oświaty ponadgimnazjalnej.
Województwo
Województwo to najwyższy poziom samorządu terytorialnego w Polsce. Obejmuje szereg powiatów i zajmuje się sprawami regionalnymi, takimi jak rozwój gospodarczy, transport czy ochrona zdrowia.
Rada gminy
Rada gminy to organ stanowiący gminy, który podejmuje decyzje dotyczące lokalnych spraw. Składa się z radnych wybieranych przez mieszkańców gminy podczas wyborów samorządowych.
Rada powiatu
Rada powiatu jest odpowiednikiem rady gminy na poziomie powiatu. Odpowiada za podejmowanie uchwał dotyczących spraw powiatowych i również składa się z radnych wybranych przez mieszkańców.
Sejmik wojewódzki
Sejmik wojewódzki to organ samorządu wojewódzkiego, który podejmuje decyzje w sprawach dotyczących całego województwa. Składa się z radnych wybieranych w wyborach powszechnych.
Starosta
Starosta jest przedstawicielem powiatu, odpowiedzialnym za jego zarządzanie. Wyłaniany jest przez radę powiatu i zajmuje się m.in. realizacją uchwał rady oraz reprezentowaniem powiatu na zewnątrz.
Burmistrz
Burmistrz to osoba zarządzająca gminą miejską lub miejsko-wiejską. Odpowiada za wykonanie uchwał rady gminy oraz reprezentuje gminę w sprawach zewnętrznych.
Wójt
Wójt jest głową gminy wiejskiej i pełni podobne funkcje do burmistrza. Jest odpowiedzialny za zarządzanie gminą oraz realizację polityki lokalnej.
Urzędnicy gminni
Urzędnicy gminni to pracownicy administracji publicznej, którzy wspierają wójtów, burmistrzów i rady gmin w ich codziennej pracy. Zajmują się różnymi aspektami życia gminy, takimi jak obsługa mieszkańców czy realizacja projektów.
Jednostki organizacyjne jst
Jednostki organizacyjne jst to podmioty, które wykonują zadania zlecone przez gminy, powiaty i województwa, takie jak szkoły, ośrodki zdrowia czy biblioteki. Funkcjonują one w ramach struktur samorządowych i są finansowane z budżetów jst.
Stowarzyszenia gminne
Stowarzyszenia gminne to formy współpracy pomiędzy różnymi gminami w celu realizacji wspólnych zadań i projektów. Umożliwiają one lepszą koordynację działań oraz wymianę doświadczeń.
Fundacje samorządowe
Fundacje samorządowe są instytucjami, które działają na rzecz społeczności lokalnych. Mogą być tworzone przez jst w celu realizacji projektów społecznych, kulturalnych czy ekologicznych.
Powyżej znajdują się podstawowe informacje opisujące rodzaje jst, pozwalające zdobyć podstawowy zakres informacji na ten temat. Po bardziej naukową, szczegółową wiedzę zapraszamy na strony specjalistyczne. Pamiętaj, że wszystkie informacje powinno się weryfikować w różnych miejscach.
